Dag ventje met de fiets op de vaas met de bloem, ploem ploem,
dag stoel baast de tafel
dag brood op de tafel

Een kleine honderd jaar later loopt Marc ‘s morgens van de trap, maar voordat hij ook maar iets heeft kunnen zeggen nemen de dingen het woord:

In 2009 heet Marc eigenlijk Andy. Hij is ook geen jongetje meer, maar ingenieur en uitvinder bij IBM. De Brit Andy Stanford-Clark heeft zijn werk letterlijk mee naar huis genomen. Hij heeft zijn huis uitgerust met talloze sensoren: op de ramen, op de kranen, op de elektriciteitsmeter en zelfs op de muizenval. En al die sensoren praten, ze sturen hun berichten via Twitter de wereld in. Het huis van Andy staat daarom bekend als ‘the house that tweets’ en is een voorbode van wat ons te wachten staat.

Web 1.0 verbond mensen met informatie, Web 2.0 verbond mensen aan mensen en Web 3.0 verbindt objecten onderling en aan mensen en wordt daarom ‘internet of things’ genoemd. Stel je voor wat de impact daarvan moet zijn. Fascinerend! Snel verder googlen op “internet of things”,  ”RFID” en “sensortechnologie”.

Roger Ridley is straatmuzikant. Hij zit op de 3rd Street Promenade in Santa Monica, Californië. Op een klapstoeltje. Zijn rode sporttas ligt geopend aan zijn voeten op de stoep. Zijn stem, een en al ‘soul’, zegt: “No matter who you are, no matter where you go in your life, at some point you go need somebody to stand by you.” Dan begint hij te spelen op zijn gitaar, en te zingen. Hij zingt het nummer ‘Stand by me’ van Ben E. King. Omstanders kijken bewonderend toe.

Bij het tweede couplet schakelt het beeld over naar Grandpa Elliott op zijn vaste stek in New Orleans. Ook Grandpa Elliott is straatmuzikant. Nog steeds begeleid door de gitaar van Roger Ridley zingt hij het tweede couplet. Washboard Chaz, ook in New Orleans, begeleidt het duo ritmisch met zijn wasbord.

Clarence Bekker (zang), in Amsterdam, valt bij. En Junior Kissangwa Mbouta (drums) in Congo, en Stefano Tomaselli (saxofoon) in Italië, en Dimitri Dolganov (cello) in Rusland en een Zuid-Afrikaans koor en…Het lied wordt uiteindelijk gezongen en gespeeld door muzikanten in tien landen. Op video virtueel bij elkaar gebracht door Mark Johnson in zijn project Playing for Change.

Naast dat de video’s van Playing for Change zeer indrukwekkend zijn, vormt het project een metafoor van het huidige internet. Het draait op internet niet om de megasterren, maar om de gewone man. Het draait niet om een fysieke locatie, maar om een virtuele plaats waar mensen over de hele wereld elkaar ontmoeten en samen iets moois creëren, zoals een weblog, encyclopedie, software, verzameling filmpjes, foto’s of muziek. Het internet draait om ons en samen zijn we tot het ongelofelijke in staat.

Dat is waarom internet mij zo mateloos fascineert. En omdat er zulke wonderschone pareltjes op te vinden zijn als de nummers op www.playingforchange.com.

Stand By Me | Playing For Change | Song Around The World from Concord Music Group on Vimeo.

Remco Bakker

“Bezig met column voor Winmag over geolocation – http://bkite.com/06jfl” was één van mijn tweets (bericht op Twitter) op donderdag 9 april. De link verwijst naar een kaart met daarop mijn fysieke locatie: “Ik ben hier.”

De virtuele wereld was lange tijd een droomwereld. Een wereld waar afstanden niet bestaan, een wereld waarin kennis en kennissen met een enkele klik op je beeldscherm staan, een wereld waarin de tastbare wereld zijn relevantie verliest en naar de achtergrond verdwijnt. Maar niets is minder waar; de fysieke wereld is aan een sterke opmars bezig.

We ontmoeten elkaar intensief in de virtuele wereld, op Twitter, LinkedIn, Facebook, talloze weblogs en Hyves, maar ook op heel veel fysieke bijeenkomsten. Om te kletsen, te netwerken en zaken te doen. En dan schudden we elkaar de Poken om elkaar op internet weer op te zoeken.

We worden door games in virtuele werelden gezogen, maar Nintendo scoorde pas weer toen de Japanners de fysieke wereld toevoegden en de Wii introduceerden.

De foto’s van de skivakantie zijn leuk, maar de napret wordt nog leuker als je via internet je routes (inclusief afstanden, snelheden, hoogteverschillen) kunt delen met familie en vrienden.

Fysiek en virtueel blijken een ijzersterk koppel waar prachtige toepassingen ontstaan. Veel mobiele telefoons zijn uitgerust met GPS en kunnen deze locatie koppelen aan foto’s, video’s, berichten en communities (geolocation). Dit biedt kansen voor het ontwikkelen van diensten die inspringen op de locatie van de gebruiker (location based services).

Doet u zaken in de fysieke wereld, onderzoek wat de virtuele wereld u te bieden heeft. Bent u virtueel actief, kijk dan wat er in de fysieke wereld te winnen is. En geef antwoord op de vraag: Wat is uw reactie als de klant zegt: “Ik ben hier”?

Remco Bakker

Zie ook mijn artikel “(kl)ik ben hier, trend: Fysiek en virtueel komen samen” op de website van Syntens.

Zo begint mijn artikel in Winmag over sociale netwerksites. Lees hier het artikel online.

Beste lezer, welkom op bijna de laatste pagina. Ruim honderd pagina’s heb je doorgebladerd om uiteindelijk hier te belanden (de mensen die van achter naar voren lezen en de lezers idolaat van columns daargelaten). Ruim honderd pagina’s met breedband, pda’s, hardware, navigatie, digifoto en zakelijke software. Ruim honderd pagina’s die de kenniswerker in het mkb wegwijs maken in de wereld van ict. Maar ruim honderd pagina’s geen woord over… games. Schandalig, want gaming is bloedserieus. Aan mij de taak om dit gat op te vullen. Gelukkig heb ik nog 208 woorden.

“Gaming is bloedserieus” Gaming is bloedserieus om twee redenen. Ten eerste: door regelmatig te gamen verbeter je je oog-hand-coördinatie en je probleemoplossend vermogen. Amerikaans onderzoek naar de prestaties van chirurgen heeft uitgewezen dat chirurgen die voorafgaand aan de operatie 20 minuten ‘Super Monkey Ball’ spelen sneller werken en, belangrijker, minder fouten maken. De tweede reden is dat gaming veel meer is dan een spelletje. Serious games hebben een doel anders dan (alleen) entertainment, zoals e-learing, werving, training, verandering van gedrag, marketing en communicatie. Zo liet het Opleiding- en ontwikkelingsfonds voor het Technische Installatiebedrijf (OTIB) een game ontwikkelen om VMBO-scholieren warm te maken voor de installatiebranche. In het spel Pool Paradise moet een verwaarloosd zwembad worden omgetoverd tot een zwemparadijs.

Nederland timmert hard aan de weg in deze industrie. Met succesvolle bedrijven als IJsfontein, Little Chicken en Ra.nj. Maar ook met vooruitstrevende opleidingen en wetenschappelijk onderzoek. Serious games, nog even en je komt ze overal tegen: games in de auto (10 milieupunten omdat je 115 km/uur rijdt), games op je werk (speel je wegwijs door de bedrijfssystemen), games in de klas (aardrijkskunde met Bori de geoloog), games in de wachtkamer van de huisarts (leer gezond te leven) en vanaf 2007 ook games in WINMAG!? Serious gaming is nut én fun. Let’s play.

“Mevrouw, meneer, wacht even, u vergeet uw dossier!” De verpleegkundige komt achter ons aangerend met een pak papier in haar hand. Even later fietsen we van het ene Rotterdamse ziekenhuis naar het andere – van de specialist naar het onderzoek – met het patiëntendossier in een plastic tasje aan het stuur. Enige weken later zitten we weer bij de specialist. Zijn notities maakt hij op een kladje, want het dossier ligt nog in het andere ziekenhuis… Onvoorstelbaar! Alsof de computer nog niet is uitgevonden schrijven artsen in een voor velen volstrekt onleesbaar handschrift hun aantekeningen in papieren patiëntendossiers.

“Papier hier”, roept Holle Bolle Gijs in de Efteling. Papier niet hier, dacht ik toen ik bij, mijn huidige werkgever kwam werken, met kantoren op verschillende locaties. Want ik zag de bui al hangen: zit je lekker in Rotterdam te werken heb je net die map nodig die in Nieuwegein in de kast staat. Mijn devies: al mijn werk in één tas, altijd alles bij de hand. Aantekeningen krabbel ik nog wel op een kladblok. Een notebook leidt af, denken veel mensen. Alsof papier geen afleiding is! Kijk eens hoeveel poppetjes en abstracte amateurkunst op de kladblokken verschijnen tijdens vergaderingen. Maar ik tik mijn notities zo snel mogelijk over. En alle andere platte zaken (folders, visitekaartjes, brieven, interessante artikelen) gaan direct door de scanner. Mijn kast op kantoor in Nieuwegein is gevuld met wat boeken, mijn voorraad visitekaartjes en vooral heel veel lucht.

Ben jij ook toe aan het ‘paperless office’, dan volgt hier het stappenplan: koop een snelle (bulk)scanner met goede OCR-tekstherkenning en installeer Google of Copernic Desktop om in razend tempo alle documenten terug te kunnen vinden.

En investeer in de snelle laserprinter, want het meeste leesplezier heb je, helaas voor het milieu, nog altijd mét papier.

Schokkend nieuws op de voorpagina van de Automatisering Gids van 30 juni: “India heeft tekort aan IT’ers”. Het tekort, waarvan ook in China en de Filippijnen de eerste tekenen zichtbaar worden, bedreigt de groei van outsourcing in Azië. Geen nood, dan gaan we toch crowdsourcen.

De klant koopt. Maar hij kan veel meer voor je bedrijf betekenen, want klanten barsten van de innovatieve ideeën waar je met de wildste brainstormsessie niet op komt. Neem het nu zo populaire kitesurfen: plankzeilen met een vlieger. Het waren vooruitstrevende surfers die op het idee kwamen en zelf hun materiaal klusten. Pas later kwamen de bekende surfnamen op het toneel.

Internet is een subliem kanaal om met je klanten in contact te blijven, van simpele poll tot enquête, forum, chat room, company blog, wiki en meer. Er zijn vele inspirerende voorbeelden op internet van bedrijven die hun klanten aansporen met ideeën te komen, zoals Flickr: “We’re betting that as you use Flickr you’ll come up with all sorts of “Ooooh, if only Flickr did that!” or “I can’t believe that they’ve missed this!”. Rather than let all your great ideas go to waste, why not post them here?” Werkt dat? Op het moment van schrijven lopen er 7494 discussies op www.flickr.com/forums/ideas. Vorig jaar hield grootgrutter Albert Heijn de Winkelkampioenschappen. Door op www.ah.nl/winkelkampioenschappen tips te geven voor hun eigen winkel konden klanten een minuut gratis winkelen winnen. Resultaat: meer dan 50.000 reacties.

En waarom zelf een website maken als je doelgroep dat ook kan? Wikipedia is natuurlijk het bekendste voorbeeld. NRC heeft een wikisite over de Europese Grondwet (wethepeople.nrc.nl) en 3voor12 van de VPRO laat de gemeenschap popgeschiedenis schrijven (3voor12wiki.vpro.nl). De massa weet altijd meer dan een redactie en werkt bovendien voor nop.

Een enorm inspirerend voorbeeld is Threadless. Volgens de bedenkers een continue ontwerpwedstrijd, maar in wezen een uitgekiend bedrijfsconcept dat ontwerp en marketing uitbesteed aan de massa. Ontwerpers van over de hele wereld posten hun ontwerp voor een T-shirt , de community (300.000 leden) oordeelt en de beste ontwerpen uitgevoerd en verkocht. Alles via de website. Ook de marketing wordt uitbesteed aan de massa. Een foto van jezelf met t-shirt is één punt waard, goed voor anderhalve dollar korting in de webshop. Een doorlink vanaf je eigen website naar Threadless resulterend in een aankoop levert twee punten op. Perfecte marketing én aanzet tot meer aankopen.

Het concept is simpel, maar o zo geniaal. Klanten ontwerpen de producten en door ze zelf de beste ontwerpen te laten kiezen ben je bovendien verzekerd van een grote markt. Uitbesteding aan mensen die dat voor een prikkie, maar vol enthousiasme doen. De massa als bron van innovatie: crowdsourcing.

We hadden een Maserati voor de deur staan, maar deden er boodschappen mee. We hadden een multifunctionele Leatherman in onze zak zitten, maar gebruikten hem als zakmes. We hadden een wereldwijd netwerk, maar gebruikten het als teletekst en snelle postbode. Domme volgzame schapen die we zijn. Het begon allemaal in 1981: 25 jaar geleden verscheen de Xerox Star Information System 8010 op de markt: de eerste computer waarin de bureaubladmetafoor werd toegepast, later grootgemaakt door Apple en nog weer later Microsoft. Elektronische documenten werden voortaan bewaard in mappen en weggegooid in de prullenbak. Nog altijd is de metafoor ongekend populair. Wie denkt er bij het woord bureaublad nog aan een grote plank met vier poten?

Handige metafoor
In de jaren dat ik computercursussen gaf heb ik gezien hoe handig zo’n metafoor is. Een ingewikkeld ding als de computer wordt op slag bekend terrein, de bekende wereld in een andere vorm. Maar de metafoor heeft ook veel schade aangericht. Geïnspireerd door de kopie van onze werkkamer probeerden we ook de rest van ons dagelijks leven te kopiëren. Internet, onze virtuele wereld, werd zo een kopie van de tastbare wereld. De brochure werd een website, de winkel op de hoek een webshop, de brief een e-mail. Handig, maar weinig spectaculair. Blind gingen we ervan uit dat de beperkingen in onze tastbare wereld ook golden voor internet. We vergaten echter dat in de virtuele wereld onmogelijkheden mogelijkheden werden. Door onze oogkleppen zagen we niet de talrijke kansen die internet ons bood. We hadden een netwerk waar honderden miljoenen mensen rondhingen, maar gingen liever onze individuele gang, ontwikkelden liever onze kennis zelfstandig en hielden slechts virtueel contact met de mensen die we in het echte leven hadden ontmoet.

Zeepbel
Het is dan ook niet zo vreemd dat enkele jaren geleden de internetzeepbel barstte. Vele bedrijven gingen failliet en op de beurs gingen miljarden euro’s gingen in rook op. We kwamen erachter dat internet eigenlijk weinig nieuws bood boven wat we al kenden, dat de economische wetten nauwelijks veranderd waren, omdat we een kopie hadden gecreëerd. Internet was de hype voorbij, werd gewoontjes. Gelukkig bood een fanatieke gemeenschap halsstarrig weerstand tegen de bureaubladdoctrine. Op kleine zolderkamertjes waren vele internetadepten wars van conventies. De Open Source-community en kleine innovatie bedrijfjes zagen wél de grote kansen. Zij waren zo slim het bureaublad, het metafoordenken, achter zich te laten en écht nieuwe dingen te doen. Zij stelden niet de techniek, maar de gebruiker centraal. Zij ontwikkelden toepassingen waar we werkelijk op zaten te wachten. Zij ontwikkelden toepassingen die wél gebruik maken van de kansen die internet biedt. Zij ontwikkelden wat Web 2.0 is gaan heten: geen nieuwe technologie, geen nieuw netwerk, maar een radicaal nieuwe denkwijze.

Web 1.0
Web 1.0 kende een duidelijke scheiding tussen producent en consument. Bedrijven produceerden informatie en particulieren konden die via internet raadplegen. Het is de rolverdeling zoals we die van de tastbare wereld kennen, maar die met de opkomst van Web 2.0 totaal overhoop is gehaald. Iedereen is tegelijkertijd producent én consument van informatie, we zijn ‘prosumers’ geworden. De meest succesvolle websites zijn het werk van communities, het resultaat van een gezamenlijk en oneindig creatieproces. Denk aan weblogs (het delen van nieuws en opinies), Wikipedia (delen van kennis), BitTorrent (delen van bestanden), Flickr (delen van foto’s) en del.icio.us (delen van favorieten). Stuk voor stuk razend populair, omdat ze optimaal gebruik maken van de kracht van internet. Internetters bundelen hun kracht en zijn samen sterker dan een individu ooit kan zijn. Kennis, vaardigheden en ervaringen worden zo optimaal benut. Particulieren spelen momenteel de hoofdrol in Web 2.0, maar ook voor MKB-ondernemingen liggen er kansen. Niet alleen voor de hippe internetbedrijven, maar juist ook voor bedrijven die van de nieuwe toepassingen kunnen profiteren. Onderzoeksinstituut EIM wees al in 2000 op het belang van samenwerking op internet door MKB-ondernemers in een economie waarin innovatie, flexibiliteit en snelheid essentieel is om te groeien. Web 2.0 biedt eindelijk de mogelijkheden, zowel om partners te vinden als om samen te werken.

Web 2.0
Tijdrovende en vermoeiende netwerkbijeenkomsten met een hapje en een drankje? Dankzij websites als linkedIn.com en openbc.com zijn ze overbodig. Netwerken kun je uitstekend, zelfs beter, via internet. En via websites als thinkfree.com,
rallypoint.com, basecamphq.com, campfirenow.com, writely.com en vele anderen is samenwerken op afstand veel eenvoudiger en vooral intuïtiever geworden. Niet langer wordt kennis door individuen ontwikkeld en gedeeld, maar gezamenlijk. Niet langer hoeven we onze documenten in persoonlijke mappen te stoppen. In plaats daarvan geven we met ‘tags’ (trefwoorden) de essentie van de kennis weer. Zo is deze later veel eenvoudiger terug te vinden. Web 2.0 schept zo op een intuïtieve en gebruiksvriendelijke manier orde in de chaos. Eindelijk. Web 2.0 is geen trend, geen toekomstbeeld, maar de huidige realiteit. Web 2.0 leeft. Doe je oogkleppen af en vergeet het bureaublad. Leve de community, leve de chaos, leve de intuïtie. Leve Web 2.0!

8:45 uur. Na bijna anderhalf uur file rijden tussen Rotterdam en Utrecht installeer ik mij met een grote mok koffie aan mijn bureau. Hoewel, mijn bureau… Vanochtend is deze flexplek mijn stekje. Notebook uit de tas, muis aansluiten, Windows opstarten en hard aan de slag. Oei, bijna vergeten in te loggen op de telefoon.

9:15 uur. De telefoon gaat. Nog voor het toestel voor de tweede keer ‘rinkelt’ verschijnen alle gegevens van de beller, waaronder eerdere correspondentie, rechtstreeks vanuit het CRM-systeem op het scherm van mijn notebook. Snel scan ik de laatste e-mails om mijn geheugen op te frissen en de klant optimaal te kunnen helpen.

11.00 uur. Outlook herinnert me aan de conference call die ik zou hebben met enkele collega’s op de vestigingen in Rotterdam en Groningen en een collega op een grote beurs in Duitsland. Enkele muisklikken zijn voldoende om mijn gesprekspartners aan de lijn én in beeld te krijgen. Zonder kosten!

13.30 uur. Hoog tijd om naar een klant te gaan om te praten over de mogelijkheden van Voice over IP binnen zijn bedrijf. En alweer vergeet ik de telefoon door te schakelen naar mijn mobiel.

16:00 uur. Een interessant gesprek gehad. Ik rijd naar huis om de ergste files te vermijden en de laatste anderhalf uur van de werkdag thuis te werken. Via een VPN kan ik in alle systemen en met de softphone op mijn notebook ben ik gewoon op mijn eigen ‘vaste’ nummer te bereiken, alsof ik op kantoor zit.

De hype voorbij
Het is nog toekomstmuziek, maar niet lang meer. Nog dit jaar zullen alle vestigingen van Syntens overstappen op Voice over IP. Het hoofdkantoor en de vestiging Utrecht, samengebracht in het in november geopende Innovatiehuis in Nieuwegein, maken al gebruik van deze technologie. Door in te loggen op de IP-telefoon op het bureau is elke adviseur op zijn eigen nummer te bereiken, ongeacht waar hij zich in het gebouw bevindt. En in de toekomst ongeacht op welke vestiging hij zich bevindt en zelfs ongeacht of hij thuis zit of zelfs in het buitenland. Zolang er maar een snelle internetverbinding aanwezig is. Syntens is een voorloper met VoIP, maar zeker niet de eerste organisatie in Nederland die het vaste net achter zich laat liggen. VoIP is de pioniersfase al lang voorbij. Het zijn meer dan alleen (in marketingtermen) de ‘innovators’ die zich met bellen via internet bezig houden. Volgens onderzoeksbureau MarketCap maakte afgelopen januari al één op de zes bedrijven in Nederland met 50 werknemers of meer gebruik van VoIP. Zelfs KPN gaat nog dit jaar overstag. Futurologen van BT (voorheen British Telecom) verwachten dat in Engeland in 2009 het laatste traditionele PSTN-gesprek wordt gevoerd. Let wel: dat is al over drie jaar! Hoog tijd om eens te onderzoeken welke voordelen Voice over IP voor jouw bedrijf biedt, want ook voor het MKB wordt VoIP snel aantrekkelijk. Hard- en software worden in rap tempo goedkoper en meer en meer aanbieders bieden VoIP aan op ASPbasis; een wat hoger vast bedrag per maand, maar een lage initiële investering.

Kosten of kansen
“Wie nog traditioneel belt is gek en een dief van zijn eigen portemonnee,” schreeuwen vele aanbieders van de daken. “Kom snel kosten besparen!” Vaak springt het kostenaspect als eerste voordeel van VoIP in het oog: gratis onderling bellen, geen apart netwerk meer voor spraak en efficiënter werken door een slimme koppeling tussen telefonie en pc. Maar VoIP alleen gebruiken om kosten te besparen is een veel te beperkte benadering. Veel interessanter is je af te vragen hoe je door VoIP meer kunt verdienen: Geef je bedrijf een gezicht door webcams te gebruiken. Geef elke werknemer zijn eigen telefoonnummer, zodat de klant van irritante in-de-wacht-muziekjes blijft verschoond. Koppel telefonie aan het CRM-systeem, zodat je de klant direct kunt helpen zonder hem eindeloos langs allerlei afdelingen te sturen. Bedenk daarbij dat VoIP geen losstaande technologie is, maar pas echt tot bloei komt als je haar volledig integreert in de organisatie. De mogelijkheden zijn bijna eindeloos en met een beetje creativiteit de kansen ook. Aan het MKB de uitdaging om die kansen te pakken. Laat je verbeelding spreken en durf te dromen! Tip: een boel gele briefjes, een grote wand, een frisse blik van buiten het bedrijf en vooral de regel ‘Uitstel van oordeel’ doen wonderen.