Netwerk van sectoren: 20^2-21 combinaties

Dit is in het kort de boodschap van Prof. Dr. Ir. Nico Baken, senior strateeg bij KPN en hoogleraar Enterprise Networks aan de TU Delft, aan de aanwezige Syntensadviseurs op de landelijke kennisdeeldag van de sector Logistiek, Groothandel & Maritiem. Geïnspireerd door Nico Baken brainstormden we (ik mocht als adviseur Creatieve Industrie voor wat sectoroverstijgende input zorgen) aan de hand van toekomstscenario’s over transsectorale kansen. Met die inspiratie zat het wel goed, want Nico Baken zorgde voor een goed onderbouwd verhaal, wat je mag verwachten van een wetenschapper. Enkele punten die ik interessant vond:

Kijk naar ontwikkelingen in andere sectoren

Kijk naar ontwikkelingen in andere sectoren. Vaak liggen er grote kansen door oplossingen uit andere sectoren naar de eigen sector te kopiëren (isomorfismen noemt Baken dat). De winnaar van de Herman Wijffels Prijs 2008,  kopieerde bijvoorbeeld een concept uit de tuinbouw.

Op zoek naar het overzicht

Baken trok een vergelijking met de werking van de hersenen (zoals beschreven door Piet Vroon in zijn boek Tranen van de krokodil). We zijn op zoek naar de neocortex van onze collectieve hersenen. De neocortex, het evolutionair nieuwste deel van onze hersenen, zorgt voor onze capaciteit om abstract te denken en een overkoepelend overzicht te hebben. Dit overzicht is belangrijk om transsectorale kansen te zien.

Prisonner’s dilemma’s overwinnen

Transsectorale kansen zien is één, ze pakken is twee. Een probleem dat ontstaat als meerdere partijen met elkaar samenwerken is dat er prisonner’s dilemma’s onstaan. Waarbij ondanks een gemeenschappelijk belang op de lange termijn, belangen op de korte termijn tussen verschillende partijen niet met elkaar hoeven te stroken. Er zijn voorbeelden te over, zoals heel recent het confilct tussen Israël en de Palestijnen.

Het probleem is dat wij mensen moeilijk de rollen van actor en observator los kunnen koppelen. Als je afstand kunt nemen (obervator zijn) van je rol als actor (en daarmee van de belangen in die rol) helpt dat om het gezamenlijke belang te zien en samen te werken. Baken verwacht dat toekomstige ontwikkelingen hierbij helpen: “Straks zie je jezelf realtime zitten achter je bureau…”

Alles online: transacties tussen dieren, mensen, devices, …

Tussen verschillende sectoren zijn meer dan een miljoen combinaties mogelijk. Transacties tussen actoren binnen een sector zijn dan nog niet meegerekend. Nico Baken schetst de mogelijkheden van communicatie tussen dieren, bedrijven, consumenten, devices, entiteiten en flora, zie onderstaande tabel. Moraal van het verhaal: alles is online en alles communiceert met alles. Baken illustreert dit met een pot pindakaas die zelf de prijs aanpast naarmate de uiterste houdbaarheidsdatum nadert.

Matrix van transacties

De toekomst: transsectoraal samenwerken

De centrale boodschap van Nico Baken: om in de toekomst sucesvol te zijn, zijn transsectorale innovaties nodig. ICT speelt hierin een noodzakelijke rol. Een inspirerende boodschap, die overkomt omdat het wetenschappelijk onderbouwd is. Wij, innovatieadviseurs uit diverse sectoren, gaan ons inzetten om kansen te herkennen, partijen bij elkaar te brengen en te helpen het gezamenlijke belang te zien. De resultaten van de brainstorm kunnen hierin een leidraad zijn. Meer volgt…

De presentatie van nico Baken is in vergelijkbare vorm gegeven op het Ondernemerscongres en is op de website te downloaden (pdf).

“Uit onderzoek blijkt dat veel MKB’ers dit onderwerp wel belangrijk vinden maar vaak nog niet de juiste stappen hebben weten te zetten om hier succesvol mee te zijn. Doormiddel van vier bijeenkomsten waarin voor elke bijeenkomst een real life case van een MKB’er centraal staat worden ondernemers begeleid in het zetten van hun volgende stap. De thema’s zijn:

• Hoe zorg ik dat klanten reclame voor me maken;
• Hoe kan ik klanten inschakelen bij mijn productontwikkeling;
• Hoe kan internet helpen mijn processen efficiënter te maken;
• Hoe optimaliseer ik het online oriëntatieproces van mijn klanten.”

Voor meer informatie zie de website.

Businessgames en ondernemerschap

Fons Vernooij, hoofddocent op de afdeling Accounting van de Vrije Universiteit, trapte het seminar af met een presentatie over twee aan de universiteit ontwikkelde games: ‘Tel uit je Winst‘ en ‘Bedrijf in Balans‘. In deze games strijden teams tegen elkaar in gesimuleerde handelsondernemingen. De financiële verslaglegging staat hierin centraal. De games zijn een initiatief van de Digitale Universiteit en worden toegepast binnen het onderwijs, maar kunnen, en daar komt het thema van de dag om de hoek kijken, ook in het bedrijfsleven worden toegepast. Vernooij ziet vooral startende ondernemers als doelgroep, omdat het thema de essentie van ondernemerschap raakt.

Zoals bij de VU zullen er nog veel meer games op de plank liggen in het onderwijs. Games die wellicht met een kleine aanpassingen zo binnen het MKB toegepast kunnen worden. Vernooij opende ons hiervoor de ogen.

| View | Upload your own

ICT-loze simulaties

De tweede presentatie was van Bert van der Veerdonk van Bureau Veermans. Dit bureau houdt zich al 25 jaar bezig met ervarend leren. ICT speelt hierin geen enkele rol (net als in de presentatie van Van der Veerdonk, het kan prima zonder ppt bewijst hij). De mens staat centraal. De werknemers van Bureau Veermans hebben allemaal een onderwijs- én theaterachtergrond.

Van der Veerdonk leidt ons op interactieve wijze langs de activiteitendie zijn bureau uitvoert, variërend van mystery-shopping en on-the-job training in de detailhandel tot de keuken als metafoor voor logistieke medewerkers. Een letterlijke metafoor, want de teams moesten een complete maaltijd bereiden voor collega’s van een andere vestiging. belangrijk leerdoel was het nemen van verantwoordelijkheid en elkaar daarop aanspreken.

Van der Veerdonk doet nog niets met ICT, maar betreurt dat. Hij ziet in de markt voor leertrajecten een duidelijke scheiding tussen het aanleren van kennis door middel van e-learning enerzijds en het aanleren van houding en vaardigheden door middel van rollenspellen anderzijds. “Kunnen we dit niet vervlechten? “, is zijn vraag.

Er is iets mis!

De aanleiding bij klanten om contact met Bureau Veermans op te nemen is altijd: Er is iets mis! Er is een probleem. Binnen het MKB kan dit een probleem zijn, wordt al snel vanuit de zaal geroepen. In de discussie daarop ontstaat het idee voor een MKB-game voor probleemherkenning, -definitie en voor het zien van oplossingsrichtingen.

Tweede probleem voor de toepassing van serious games in het MKB is de prijs. Het ontwikkelen van games is nog altijd een kostbare zaak die het budget van menig MKB’er te boven gaat. De oplossing zou wel eens kunnen liggen in collectiviteit. Richt je als ontwikkelaar op brancheorganisaties, is een advies uit de zaal.

MKB Let’s play

Na de lunch mocht ik mijn visie geven op de ontwikkeling van serious gaming voor het MKB. Het MKB is een groeimarkt voor game-ontwikkelaars. Daar hoeven we niet over te discussiëren, volgens mij. De vraag is: waneer stap je als ontwikkelaar in? Moet je je nu al op het MKB richten?

In mijn presentatie trok ik de vergelijking met internet. De eerste website kwam online in 1990. In 1996 kwamen bedrijven als de NS, ING en Shell online, de grote jongens. Het MKB volgde veel later. De winnaar van de MKB Top 100 van 2008, Normteq, kwam pas in 2004 online. Eenzelfde ontwikkeling zie ik bij serious games gebeuren. Veel grote bedrijven zijn al ingestapt, getuige de portfolio’s van game-ontwikkelaars. Het MKB volgt mondjesmaat.

Maar dat serious gaming binnen het MKB gaat doorbreken, daar twijfel ik niet aan. Daarvoor zijn de grote voordelen van games te groot: zonder risico experimenteren en leren, geen ruis, het doorlopen van patronen en natuurlijk de funfactor. Daarbij speelt al 43 procent van de Nederlanders regelmatig games. And still counting…

Serious gaming in het MKB bevindt zich nog aan het begin van de levenscyclus. De innovators en early adaptors snuffelen aan de mogelijkheden en gaan aan de slag. Het grote geld moet nog komen uit deze markt. De vraag voor game-ontwikkelaars is: wanneer spring je op deze markt in? Is het al interessant voor je? Of kun je nu al in deze markt investeren om in de toekomst de vruchten daarvan te plukken? Of moet je nog even afwachten?Het antwoord zal per ontwikkelaar verschillen, maar dat het MKB als markt het onderzoeken waard is, dat is zeker.

| View | Upload your own

Hoog, hoger, hoogst! Voor velen één van de belangrijkste doelen, want hoe hoger, hoe meer. Waar het over gaat? Google. Hoe hoger uw webwinkel in de zoekresultaten verschijnt, hoe meer bezoekers u trekt. Niet verwonderlijk dus dat veel internetbureaus zich hebben toegelegd op zoekmachineoptimalisatie en de Adwords van Google flink in trek zijn. Maar bezoekers naar uw website trekken is slechts één stap. Want wat moet u met tientallen, honderden of zelfs miljoenen bezoekers als ze niet bellen of mailen en niets uitgeven? Het gaat niet om meer bezoekers, maar om het transformeren van bezoekers in klanten.

Uw website heeft u immers niet voor niets. U streeft een bepaald doel na, bijvoorbeeld bezoekers informeren, profielen van bezoekers verzamelen, met potentiële klanten in contact komen of uw producten verkopen. De mate waarin u erin slaagt bezoekers zover te krijgen dat ze doen wat u van ze verlangt, heet conversie. U kunt uw succes dus vergroten door meer bezoekers te trekken, maar vooral ook door de conversie te verbeteren.

Neem het verhaal van een succesvolle zelfstandig onderneemster die zich richt op kinderen en hun ouders. Ze had niets te klagen over de omzet en had veel enthousiaste klanten. Toch ging ze met haar website aan de slag; enkele kleine wijzigingen die nauwelijks opvielen. Klein, maar fijn, want het resultaat was overweldigend. De omzet verdrievoudigde!
De sleutel tot dit succes is dat de onderneemster de klant centraal stelde. Ze verplaatste zich in de verschillende bezoekers van haar site en vroeg hen zelf ook naar verbeterpunten. Zo kon ze nog beter op behoeften en verwachtingen aansluiten.

Doelstellingen

Succes begint met het stellen van doelen. Pas als u weet wat u wilt bereiken kunt u uw website zodanig inrichten dat deze doelen ook worden bereikt. Als in contact wilt komen met klanten, zorg er dan voor dat uw telefoonnummer en e-mailadres op elke pagina in het oog springen. Ik weet, het is zeer voor de hand liggend, maar er zijn nog zoveel websites waar het mis gaat. Nog zoveel webshops waar je als potentiële klant moet zoeken naar de knop om het product in je winkelwagentje te krijgen.
Doelstellingen stellen u ook in staat uw succes te meten, als u ze tenminste SMART formuleert. Dat wil zeggen: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden.

Ken uw klant

Het verbeteren van de conversie is een lastig proces. Het schil tussen ‘wel aardig’ en succes hangt immers vaak af van de kleinste details, de puntjes op de i. Inzicht in wie uw klant is en welk gedrag hij vertoont, is essentieel om die puntjes te identificeren. Een hulpmiddel om u in de klant te verplaatsen is het scheppen van enkele fictieve voorbeeldklanten. Bijvoorbeeld: Jeroen Jansen, man, 43, getrouwd, drie kinderen, drukke baan bij een advocatenkantoor, hobby’s zijn tennissen en piano spelen, houd van lekker eten, etc. En nu komt meneer Jansen op uw website, wat gebeurt er? Door zo’n profiel krijgt u veel meer voeling voor uw doelgroep.
Het gedrag van bezoekers kunt u voor een groot deel nagaan met goede webstatistieken. Vooral klikpaden zeggen veel. Het klikpad is de weg die een bezoeker door de website volgt. U ziet niet alleen welke pagina’s worden bezocht en in welke volgorde, maar ook waar bezoekers afhaken; een belangrijk signaal!
Maar het beste inzicht in het gedrag van de bezoeker heeft de bezoeker zelf. Vraag bezoekers eens of ze feedback op uw site willen geven, bijvoorbeeld met een enquête. U boort daarmee een schat aan waardevolle informatie aan. Er waardevol is ook het monitoren van gedrag. Zet eens enkele potentiële klanten achter de computer, laat ze uw website bezoeken en daarbij hardop denken. Observeer zorgvuldig wat ze doen en waarom.

Conclusie

Een succesvolle website trekt niet alleen bezoekers, maar is vooral in staat deze bezoekers tot klanten te transformeren. De sleutel tot succes is kennis van de bezoeker. Het gaat niet om uw bedrijf, uw website of uw producten, maar om optimaal inspelen op de behoeften van de doelgroep.

Kosteloos werkboek

Wilt u het succes van uw website vergroten door strategisch in te spelen op klantbehoeften? Vraag dan kosteloos het werkboek ‘WWW voor het MKB, in 20 stappen naar een succesvolle website’ aan via: www.syntens.nl/werkboeken.
Het staat boordevol tips, praktijkvoorbeelden en biedt u een stappenplan bij het opzetten van een nieuwe website of bij het verbeteren van uw bestaande website.

Advies of klankbord nodig?

Syntens adviseert MKB-ondernemers over de mogelijkheden om meer winst te behalen door samenwerking met inzet van ICT.
Ontdek hoe u ICT efficiënt en slagvaardig in kunt zetten in uw onderneming! De kosten van deze advisering worden betaald door het Ministerie van Economische Zaken.
www.syntens.nl/nederlanddigitaal
————

Bedrijfsinformatie

Naam bedrijf: Syntens, Innovatienetwerk voor ondernemers
Auteur: Remco Bakker
Functie: innovatieadviseur
Bedrijfsactiviteit: innovatieadvies aan het mkb
Website: www.syntens.nl
Korte bedrijfspresentatie:
Syntens zet ondernemers aan tot succesvol innoveren. Daarbij gaat het om vernieuwing van product, dienst, proces of bedrijfsvoering. Syntens laat ondernemers beter, eerder en sneller innoveren door adviezen, workshops en gerichte doorverwijzing naar een netwerk van experts en kennisinstellingen. Zo ontdekken ondernemers onder meer hoe ze ICT slagvaardig in hun onderneming kunnen inzetten.
De -veelal kosteloze- activiteiten worden mogelijk gemaakt door het Ministerie van Economische Zaken.

Over de auteur:
Remco Bakker is innovatieadviseur bij Syntens. Hij adviseert bedrijven in de creatieve industrie over onderwerpen als marketing, strategie, innovatieprocessen en ICT.