Dag ventje met de fiets op de vaas met de bloem, ploem ploem,
dag stoel baast de tafel
dag brood op de tafel

Een kleine honderd jaar later loopt Marc ‘s morgens van de trap, maar voordat hij ook maar iets heeft kunnen zeggen nemen de dingen het woord:

In 2009 heet Marc eigenlijk Andy. Hij is ook geen jongetje meer, maar ingenieur en uitvinder bij IBM. De Brit Andy Stanford-Clark heeft zijn werk letterlijk mee naar huis genomen. Hij heeft zijn huis uitgerust met talloze sensoren: op de ramen, op de kranen, op de elektriciteitsmeter en zelfs op de muizenval. En al die sensoren praten, ze sturen hun berichten via Twitter de wereld in. Het huis van Andy staat daarom bekend als ‘the house that tweets’ en is een voorbode van wat ons te wachten staat.

Web 1.0 verbond mensen met informatie, Web 2.0 verbond mensen aan mensen en Web 3.0 verbindt objecten onderling en aan mensen en wordt daarom ‘internet of things’ genoemd. Stel je voor wat de impact daarvan moet zijn. Fascinerend! Snel verder googlen op “internet of things”,  ”RFID” en “sensortechnologie”.

Roger Ridley is straatmuzikant. Hij zit op de 3rd Street Promenade in Santa Monica, Californië. Op een klapstoeltje. Zijn rode sporttas ligt geopend aan zijn voeten op de stoep. Zijn stem, een en al ‘soul’, zegt: “No matter who you are, no matter where you go in your life, at some point you go need somebody to stand by you.” Dan begint hij te spelen op zijn gitaar, en te zingen. Hij zingt het nummer ‘Stand by me’ van Ben E. King. Omstanders kijken bewonderend toe.

Bij het tweede couplet schakelt het beeld over naar Grandpa Elliott op zijn vaste stek in New Orleans. Ook Grandpa Elliott is straatmuzikant. Nog steeds begeleid door de gitaar van Roger Ridley zingt hij het tweede couplet. Washboard Chaz, ook in New Orleans, begeleidt het duo ritmisch met zijn wasbord.

Clarence Bekker (zang), in Amsterdam, valt bij. En Junior Kissangwa Mbouta (drums) in Congo, en Stefano Tomaselli (saxofoon) in Italië, en Dimitri Dolganov (cello) in Rusland en een Zuid-Afrikaans koor en…Het lied wordt uiteindelijk gezongen en gespeeld door muzikanten in tien landen. Op video virtueel bij elkaar gebracht door Mark Johnson in zijn project Playing for Change.

Naast dat de video’s van Playing for Change zeer indrukwekkend zijn, vormt het project een metafoor van het huidige internet. Het draait op internet niet om de megasterren, maar om de gewone man. Het draait niet om een fysieke locatie, maar om een virtuele plaats waar mensen over de hele wereld elkaar ontmoeten en samen iets moois creëren, zoals een weblog, encyclopedie, software, verzameling filmpjes, foto’s of muziek. Het internet draait om ons en samen zijn we tot het ongelofelijke in staat.

Dat is waarom internet mij zo mateloos fascineert. En omdat er zulke wonderschone pareltjes op te vinden zijn als de nummers op www.playingforchange.com.

Stand By Me | Playing For Change | Song Around The World from Concord Music Group on Vimeo.

Remco Bakker

“Bezig met column voor Winmag over geolocation – http://bkite.com/06jfl” was één van mijn tweets (bericht op Twitter) op donderdag 9 april. De link verwijst naar een kaart met daarop mijn fysieke locatie: “Ik ben hier.”

De virtuele wereld was lange tijd een droomwereld. Een wereld waar afstanden niet bestaan, een wereld waarin kennis en kennissen met een enkele klik op je beeldscherm staan, een wereld waarin de tastbare wereld zijn relevantie verliest en naar de achtergrond verdwijnt. Maar niets is minder waar; de fysieke wereld is aan een sterke opmars bezig.

We ontmoeten elkaar intensief in de virtuele wereld, op Twitter, LinkedIn, Facebook, talloze weblogs en Hyves, maar ook op heel veel fysieke bijeenkomsten. Om te kletsen, te netwerken en zaken te doen. En dan schudden we elkaar de Poken om elkaar op internet weer op te zoeken.

We worden door games in virtuele werelden gezogen, maar Nintendo scoorde pas weer toen de Japanners de fysieke wereld toevoegden en de Wii introduceerden.

De foto’s van de skivakantie zijn leuk, maar de napret wordt nog leuker als je via internet je routes (inclusief afstanden, snelheden, hoogteverschillen) kunt delen met familie en vrienden.

Fysiek en virtueel blijken een ijzersterk koppel waar prachtige toepassingen ontstaan. Veel mobiele telefoons zijn uitgerust met GPS en kunnen deze locatie koppelen aan foto’s, video’s, berichten en communities (geolocation). Dit biedt kansen voor het ontwikkelen van diensten die inspringen op de locatie van de gebruiker (location based services).

Doet u zaken in de fysieke wereld, onderzoek wat de virtuele wereld u te bieden heeft. Bent u virtueel actief, kijk dan wat er in de fysieke wereld te winnen is. En geef antwoord op de vraag: Wat is uw reactie als de klant zegt: “Ik ben hier”?

Remco Bakker

Zie ook mijn artikel “(kl)ik ben hier, trend: Fysiek en virtueel komen samen” op de website van Syntens.

“Me and my guitar, always in the same mood. I am mostly flesh and bones and he is mostly wood,” schalt het door mijn luidsprekers (sorry buurman). James Taylor bezingt in een schitterend liedje de liefde voor zijn gitaar, het onmisbare instrument in zijn leven. En in zijn dood: “If he can’t go to heaven. Maybe, I don’t want to go, Lord.”

Een onmisbaar instrument, mijmer ik, en mijn blik wordt gezogen naar het tamelijk saai vormgegeven apparaatje dat naast mijn notebook ligt. Nokia, heet hij. Ik begin met James Taylor mee te zingen: “Me and my mobile, always feel fantastic. I am mostly flesh and bones and he is mostly plastic.” Met een schok besef ik me dat ik na deze woorden nooit meer naar James Taylor kan luisteren zonder aan deze column te denken, maar het leed is al geschied. Is mijn mobiel onmisbaar? Hoe zou een dag zonder mobiele telefoon eruit zien?

Ik raak in ieder geval compleet, letterlijk en figuurlijk, de weg kwijt. Letterlijk, want ik kan Google Maps niet meer raadplegen. En figuurlijk, want waar ben ik zonder agenda en takenlijst? Ik kan niet meer bellen, SMS’en, e-mailen, Twitteren. Geen foto’s meer maken, geen MP3’s en radio luisteren, geen video’s kijken. De mobiele telefoon is een vergaarbak van functies en die vergaarbak raakt steeds voller. Sinds een half jaar heb ik een mobiel met een NFC-chip, voor Near Field Communication. In het centrum van Rotterdam kan ik daarmee betalen. Nog een paar jaar en dan werkt die chip ook voor het openbaar vervoer, als AH Bonuskaart, Airmilespas en sleutel in gebouwen. Mijn mobiel, de alleskunner, is echt onmisbaar en wordt zelfs steeds onmisbaarder.

Maar toch, als mijn laatste dag is aangebroken en ik moet kiezen, dan blijft mijn mobiel op aarde achter, en kies ik voor de bezieling van muziek.

Ik ben op zendingspad. Vol overtuiging verkondig ik de goede boodschap, met een grote glimlach op mijn gezicht. Er moeten zieltjes gewonnen worden. En dus ben ik op zendingspad. Zo was ik vorige week in een middelgrote gemeente aan de rand van het Groene Hart.

Het is een druilerige dinsdagochtend. Ik parkeer mijn auto op de parkeerplaats achteraf, die met het bordje ‘Bezoeker’, stap uit en ren door de regen naar de ingang van het statige pand. Voor ik kletsnat van de regen de draaideur binnenvlieg hou ik nog even in om het schitterende Duitse product dat de ruime parkeerplaats met het bordje ‘Directie’ bezet te bewonderen.

Binnen kijkt een vriendelijke dame mij vanachter een kitscherige ontvangstbalie aan: “Waarmee kan ik u van dienst zijn?” Ik vertel dat ik een afspraak met de directeur heb en wordt verzocht op de bank plaats te nemen. Vanachter de balie hoor ik zacht: “Het bezoek van de heer Pietersen in gearriveerd.”

Drie minuten later verschijnt een dame die waarschijnlijk de secretaresse van de heer Pietersen is. Ze leidt me via de lift, een lange gang en een deur met het bordje ‘Q.W.E. Pietersen – Directeur’ naar een imposant eikenhouten bureau. Daarachter een wat nurkse man van middelbare leeftijd die mij met een subtiel handgebaar op mijn plaats wijst. “Meneer Bakker, u bent drie minuten te laat, maar steek van wal.” Ik kan mijn enthousiasme over de goede boodschap nauwelijks meer intomen en stort een vloedgolf aan mogelijkheden en kansen over de zichtbaar geïmponeerde heer Pietersen uit. Als ik ben uitgeraasd is meneer Pietersen even stil, onder de indruk lijkt me. Missie geslaagd. Hij heeft het licht gezien. Yes!

Dan staat hij langzaam op, kijkt mij rechts aan en zegt met diepe stem: “Meneer Bakker, u doet het volgende. U stapt in uw auto, rijdt terug naar kantoor, kruipt achter uw computer, start het internet en typt www.wijdoengeenspelletjes.nl. Tot ziens.”

Eind oktober was ik in Den Haag voor het seminar ‘Telecom 2.0’. Bij ‘2.0’ zijn gebruikers geen passieve individuele consumenten, maar leveren samen een actieve bijdrage, denk aan YouTube of Wikipedia. Zo ook deze middag. ‘SMS DHT spatie vraag naar 4414’ stond er uitnodigend op het scherm, om een levendige discussie op gang te brengen. Althans, dat was de bedoeling. De vele opsmuk (camera’s om alles vast te leggen, schitterende locatie, bekende voorzitter, Haagse wethouders) kon niet verhullen dat het seminar in dit opzicht hopeloos faalde. Hans Appel, de eerste spreker van de middag, was nog nauwelijks van wal gestoken of de zaal, voornamelijk gevuld met heren in donker pak, verstuurde de eerste SMS’jes: ‘Appeltje voor de dorst’, ‘Doe rustig aan, let op je hart’. De zeer zeldzame serieuze vraag werd direct uit beeld verdreven door grappig bedoelde berichten en reclame. Zo bleef het eenrichtingsverkeer, niks 2.0.

Diezelfde dag zat ik bij een ondernemer, driehoog in een weinig inspirerend bedrijfspand. Geen enkele opsmuk, maar wel 200.000 mensen die elke dag (!) op zijn site komen. Hij vertelde hoe hij de stap naar het buitenland heeft gemaakt. Hij liet de site niet vertalen door een speciaal bureau, dat daar vier maanden per taal voor nodig zou hebben gehad, maar door zijn gebruikers. Binnen enkele weken stond er een site in het Turks, Engels, Roemeens en Portugees. De kosten: een voor de hele community zichtbaar klopje op de schouder en enkele gratis abonnementen à twee euro per maand.

De inspiratie van een ondernemer, daar kan geen seminar tegenop.

Aangespoord door het grondwater dat langzaam maar zeker door de muur sijpelde, heb ik onlangs mijn berging in de kelder opgeruimd. Niet mijn favoriete zaterdagbesteding, maar wel een leuke nostalgische reis langs oude herinneringen: cassettebandjes, oude studieboeken, mobiele telefoons, foto’s en, onderop de stapel in een doos die ik nog net van het water had gered, mijn oude SimCity boek. Plotsklaps zat ik weer in de jaren 80.

Ik was een jaar of zes toen de eerste PC in mijn leven kwam. We spreken het jaar 1985 toen op de slaapkamer van mijn ouders een heuse XT verscheen. Een geweldig bakbeest met 640 kB intern geheugen, een harde schijf van 20 MB en… Digger, de graafmachine die zich op mijn commando een weg groef naar zakken goud, daarbij achterna gezeten door dodelijke monsters. Nog altijd veroorzaakt het achtergronddeuntje, Popcorn van de groep Hot Butter, een Pavlovreactie bij mij: schatgraven!

Ontelbare uren heb ik mijn eerste computerjaren doorgebracht met Digger, Space Invaders, Test Drive, Formule 1, Where in the World is Carmen Sandiego en SimCity. Onwetend van het feit dat ik bezig was mijn oog-hand-coördinatie op te schroeven, mijn hersenen te trainen in logische denken, mij economische principes eigen te maken en te leren om te gaan met tegenslag (#@%$@#, weer een aardbeving).

Inmiddels is het 2007. Games hebben bewezen een zeer geschikt middel te zijn voor marketing, bewustwording, training, het testen van innovaties en werving & selectie. Voor veel bedrijven ligt deze schat echter nog diep verborgen. Aan de gamesindustrie de taak om Digger op pad te sturen en deze bedrijven te helpen die schat te vinden. Het komende jaar zullen we veel over de serieuze toepassing van games horen, is mijn overtuiging. Ik hoop niet alleen in Control, maar vooral in vakbladen voor sectoren als de logistiek, bouw, industrie, human health en de food & agri.

Remco Bakker
Innovatieadviseur Syntnens

U kent ze vast wel, die zoetsappige Amerikaanse films. Relaties staan op het spel door allerlei zielige omstandigheden – discriminatie, ziekten, ruzies en onterechte rechtzaken – maar na anderhalf uur traantjes pinken komt het uiteindelijk allemaal goed en gaat de hele blije familie picknicken in het park.

Typisch Amerikaans? Nee, want de Japanners kunnen er ook wat van. Kwadrateer het happy-family-gevoel uit de Amerikaanse films en je hebt het NTT DoCoMo gevoel. NTT DoCoMo is de telecomgigant uit Japan en zoals het een groot technologiebedrijf betaamt, zijn ook de Japanners dol op toekomstverkenningen. Hun visie visualiseren ze met een aantal filmpjes waarin blije, nee, heel blije mensen met elkaar communiceren. De boodschap is duidelijk: dit is een perfecte wereld!

Een vader, een drukke zakenman, wordt door zijn virtuele secretaresse eraan herinnerd dat hij zijn dochter een bloemetje moet sturen, omdat ze over enkele uren moet optreden met haar band. Een carrière die pa eerst niet ziet zitten, maar hij bedenkt zich wonderbaarlijk snel en spreekt een lieve videoboodschap in voor op het virtuele kaartje bij de bloemen.

Een klein meisje dat, omdat ze een schattige poes achterna zit, verdwaalt in de grote stad. Gelukkig heeft ze een mobiele alleskunner die haar weer op de juiste route brengt. Mama volgt ondertussen op de kappersstoel gezeten de gangen van haar kind, trots als een pauw, omdat haar dochter zich zo zelfstandig weet te redden.

Dit alles met veel lieve gezichten en extreem overdreven acteerwerk.

Krijgt u al de kriebels?

Wie door alle zoetsappigheid heen weet te kijken ziet echter interessante ontwikkelingen. De logische conclusie is: de wereld wordt nog mobieler. Opvallend is dat de meeste mobiele gadgets, afgezien van het design, helemaal niet zo vooruitstrevend zijn. Natuurlijk, we zien een bril met inbouwde navigatie, zodat je in een groot kantoor eenvoudig de weg vindt, een geavanceerde wandelstok die communiceert met een aankomende auto, mooie 3D schermen met virtuele receptionisten, een rondrijdende robot die je huis in de gaten houdt en de bloemen water geeft en virtuele magazines met telefoonfunctie.

Maar videobellen, stembediening, foto’s maken en mobiel internetten, we kunnen het al jaren. De grootste innovatie in de filmpjes is het vanzelfsprekende gebruik van al die mogelijkheden, want er zijn gebruiksvriendelijke diensten, zoals het opvragen van informatie van een onbekende bloem of een product in de supermarkt door er simpelweg een fotootje van te maken.

En daar zat in het verleden de crux, want waarom ga je diensten ontwikkelen als het mobiele breedband nog niet is uitgerold of nog veel te duur is? En waarom zou je mobiel breedband uitrollen als de gebruiker er niets mee kan omdat er geen diensten zijn? Een kip en een ei, maar wie neemt het voortouw?

Mobiel internet in Nederland wilde de afgelopen jaren nog niet zo vlotten, laat staan mobiel breedband. En dat terwijl Nederland juist bekend staat als een van de landen met de hoogste breedbandpenetratie, maar ja, dat is de vaste lijn. De laatste maanden begint er echter schot te komen in het mobiele internet. Steeds vaker zie je zakenmensen met hun laptopje UMTS‑en of zelfs HSDPA‑en. Voor een paar tientjes per maand ben je in een groot deel van Nederland online. Volgens het Zweedse onderzoeksbureau Berg Insight staan we in Europa aan de vooravond van de grote doorbraak van mobiel breedband. De toekomst komt met rappe schreden dichterbij. Een mobiele toekomst met communicatie tussen mensen, communicatie tussen mensen en apparaten en apparaten onderling.

Hoe speelt u hierop in? Wat is uw visie op de toekomst? Denk er nu over na, want anders staat u straks als enige met een sip gezicht bij de picknick.

Filmpjes: zoek in YouTube op ‘ntt docomo vision’ en kijk op www.nttdocomo.co.jp/english/corporate/mobilelife/

Was dit maar een…

Enkele weken geleden zat ik achter mijn notebook deze tekst te typen. Sindsdien is de column via communicatieafdeling, redactie, vormgever, drukker, postbedrijf en andere schakels uiteindelijk op uw bureau terecht gekomen, want dit is een column op papier. Helaas..

Ik wil u namelijk vertellen hoe u via internet beter kunt communiceren met uw markt, maar door de beperkingen van het papier kan ik u er niets van laten zien. Ach, was dit maar een…

…weblog. Een weblog of blog is een website waarop regelmatig nieuwe artikelen verschijnen die op datum worden gesorteerd, de nieuwste bovenaan. De blogosphere – het universum van weblogs – bestaat wereldwijd uit meer dan 70 miljoen blogs en dijt in razend tempo uit.

Was dit een weblog dan was de tekst van deze column gelijk, maar de inhoud veel rijker. Ik kon de tekst aanvullen met schema’s, video’s en foto’s en ik kon u met behulp van hyperlinks direct doorverwijzen naar interessante websites. U kon direct reageren op het stuk én op de reacties van anderen. Het stuk werd een uiterst leerzame verzameling van meningen en kennis van deskundigen.

…webfeed. Een webfeed (vaak RSS-feed genoemd) is een versimpelde weergave van een artikel op internet, vaak alleen de kop met een korte samenvatting. De berichten worden afgeleverd bij een feedreader, online of geïnstalleerd op de pc. De reader stelt u zelf eenmalig in, waarna deze de webfeeds bundelt tot een nieuwsbrief op maat, met alleen de voor u relevante informatiebronnen over onderwerpen die u interesseren. Een snel en eenvoudig overzicht van het nieuws zonder dat u tientallen websites af moet struinen. En wilt u toch het volledige artikel lezen: een enkele muisklik is voldoende. Was deze column een webfeed dan kon u zich abonneren op reacties en vervolgartikelen. Het nieuws kwam naar u toe in plaats van dat u op zoek moet….podcast. Een podcast is een webfeed van audiobestanden. Was deze column een podcast, dan kon u het mp3-bestand onderweg in de auto afspelen. Radio die u zelf samenstelt….vodcast. Dit is de videovariant van de podcast. Was deze column een vodcast dan kon ik u met een screencast laten zien hoe weblogs, wiki’s en webfeeds werken.Een screencast is een opname van (een deel van) het computerscherm. Ik kon u dus ‘live’ laten meekijken bij het aanmaken van een weblog of het installeren van een feedreader. U hoefde het alleen nog maar na te doen om zelf aan de slag te gaan.…wiki. Een wiki is een webpagina waarop iedereen wijzigingen aan kan brengen zonder tussenkomst van een beheerder. Er zijn wiki’s over Pinkpop, MySQL, bladmuziek, het griepvirus, enzovoort. Allerlei kwalitatief uitstekende informatiebronnen, geschreven en beheerd door de gemeenschap. Was deze column een wiki geweest, dan had u als lezer samen met uw medelezers wijzigingen en aanvullingen kunnen doorvoeren. Ongetwijfeld was de informatie die deze column bevat dan informatiever en beter geweest. Want twee weten meer dan één, laat staan een community van honderden inzenders.Tal van kansen waar wij, u als lezer en ik als schrijver, beide bij gebaat zouden zijn. U krijgt rijkere en betere informatie op het moment dat het u uitkomt en in de vorm die u het best schikt. En ik kom met u in contact en kan leren van de gezichtspunten en ervaringen van u en uw medelezers. U als klant tevreden, ik als leverancier tevreden. Win-win heet dat.Ik zal als leverancier de eerste stap zetten, daarom: http://wasditmaareen.blogspot.com en http://wasditmaareen.stikipad.com/wiki voor de interactieve versies van deze column. De beurt is nu aan u. Hoe gaat u de dialoog met uw klant aan? Ik ben razend benieuwd naar uw ervaringen.Remco Bakker
Innovatieadviseur
Syntens
rbk [at] syntens.nl
www.syntens.nl

Slim samenwerken met klanten, partners en leveranciers met behulp van ICT moeilijk? Over driehonderd woorden bent u een expert!

Maar eerst terug naar de tijd van Windows 98 en Office 97. In die jaren gaf ik computercursussen, van Excel voor gevorderden (“Hoe maak ik ingewikkelde draaitabellen?”) tot de eerste beginselen van Windows (“Een muis?”). De ingewikkeldste formules van Excel vond ik een grote uitdaging, maar eigenlijk waren de beginnerscursussen het leukst. Vooral als de cursisten, van ondernemer tot opa en oma, na een paar lessen doorkregen dat het allemaal niet zo ingewikkeld is als het lijkt. Zijn de eerste drie stappen eenmaal genomen, dan waan je je een ICT-expert. (1) Het is waardevol, je kunt bijvoorbeeld mailen met je kleinkinderen. (2) De basis van veel software is één pot nat. De menu’s ‘Bestand’, ‘Bewerken’ en ‘Beeld’ komen bijna altijd terug. You’ve seen one, you’ve seen them all. En (3) de angst om iets fout te doen kwijtraken, Ctrl-Z werkt immers ook overal.

Terug naar slim samenwerken in de keten. Ook op dit gebied bent u in drie stappen een expert. (1) Het is waardevol! U kunt efficiënter werken (minder kosten) en de toegevoegde waarde voor de eindgebruiker verhogen. (2) Elders in deze BaaZ leert u hoe u uw webshop kunt koppelen aan uw administratieve software en een koppeling is een koppeling, of dat nu binnen het bedrijf is of dat deze de bedrijfsgrenzen overschrijdt. Zou het niet mooi zijn als uw leverancier uw voorraadgegevens kan zien en proactief kan leveren, zodat u er zelf geen omkijken meer naar heeft? En (3) samenwerken is niet eng. Begin met de leverancier en klant met wie u de beste relatie heeft en kijk hoe u door middel van samenwerking samen de taart groter kan maken in plaats van te strijden om een groter stukje.

Gefeliciteerd, u heeft de theoriecursus met succes doorlopen. Nu de praktijk, aan de slag! Als u hulp nodig heeft dan hoor ik het graag.

De samenleving wordt individualistischer, volgens velen. Niets van waar, volgens mij. We hebben elkaar juist harder nodig dan ooit. Van eigenheimers zijn we verworden tot van elkaar afhankelijke en daardoor samenwerkende pionnen. Neem het oude adagium huisje, boompje, beestje. Vroeger, heel vroeger, moesten we onszelf zien te bedruipen. Een huisje om in te wonen, een boompje voor de vruchten en groenten en een beestje voor eieren, kaas en als het beestje oud werd: vlees. Het varken werd verzorgd, geslacht en gegeten binnen enkele vierkante meters.

Dat zien we nu alleen nog in derdewereldlanden. De weg van varken tot het hamlapje op ons bord gaat over vele schijven: voeding, verzorging, transport, slacht, verwerking, verpakking, verkoop. Van generalisten zijn we specialisten geworden, en dus zijn we genoodzaakt om samen te werken.

Bedrijven in de creatieve industrie (zoals multimedia, grafisch ontwerp en ICT) hebben dit uitstekend in de smiezen. De sector bestaat uit veel kleine bedrijfjes en freelancers die samenwerken in projecten. Iedere speler brengt zijn specifieke expertise in, waardoor al die kleine pionnetjes tot grootse prestaties komen. Maar in elke sector – of dat nu de creatieve industrie, logistiek, food & agri, human health, maakindustrie of bouw is – worden ontwikkelingen in de keten belangrijker. Geen enkele onderneming staat op zich. Elk bedrijf is een pion op het speelveld. Een pion tussen en afhankelijk van andere pionnen.

ICT speelt een belangrijke rol in de samenwerking. Denk aan klantinteractie (e-marketing, e-verkoop, e-services, etc.), digitaal inkopen (e-catalogi, e-aanbesteden, e-inkoop, randvoorwaarden zoals ERP, etc.), breedbandtoepassingen (veelal in combinatie met mobiel), veiligheid (informatiebeveiliging), elektronisch betalen en RFID-toepassingen. Het Ministerie van Economische Zaken herkent dit belang en trekt de portemonnee om het project ‘Nederland Digitaal in Verbinding’ mogelijk te maken. Het aanbod voor de MKB’er: seminars, workshops en kosteloos advies rond het sleutelwoord ketendigitalisering. Het uiteindelijke doel: betere samenwerking zodat de klant, het bedrijf én de economie daar beter van worden. Dat noem ik pas teamwork.

Beste lezer, welkom op bijna de laatste pagina. Ruim honderd pagina’s heb je doorgebladerd om uiteindelijk hier te belanden (de mensen die van achter naar voren lezen en de lezers idolaat van columns daargelaten). Ruim honderd pagina’s met breedband, pda’s, hardware, navigatie, digifoto en zakelijke software. Ruim honderd pagina’s die de kenniswerker in het mkb wegwijs maken in de wereld van ict. Maar ruim honderd pagina’s geen woord over… games. Schandalig, want gaming is bloedserieus. Aan mij de taak om dit gat op te vullen. Gelukkig heb ik nog 208 woorden.

“Gaming is bloedserieus” Gaming is bloedserieus om twee redenen. Ten eerste: door regelmatig te gamen verbeter je je oog-hand-coördinatie en je probleemoplossend vermogen. Amerikaans onderzoek naar de prestaties van chirurgen heeft uitgewezen dat chirurgen die voorafgaand aan de operatie 20 minuten ‘Super Monkey Ball’ spelen sneller werken en, belangrijker, minder fouten maken. De tweede reden is dat gaming veel meer is dan een spelletje. Serious games hebben een doel anders dan (alleen) entertainment, zoals e-learing, werving, training, verandering van gedrag, marketing en communicatie. Zo liet het Opleiding- en ontwikkelingsfonds voor het Technische Installatiebedrijf (OTIB) een game ontwikkelen om VMBO-scholieren warm te maken voor de installatiebranche. In het spel Pool Paradise moet een verwaarloosd zwembad worden omgetoverd tot een zwemparadijs.

Nederland timmert hard aan de weg in deze industrie. Met succesvolle bedrijven als IJsfontein, Little Chicken en Ra.nj. Maar ook met vooruitstrevende opleidingen en wetenschappelijk onderzoek. Serious games, nog even en je komt ze overal tegen: games in de auto (10 milieupunten omdat je 115 km/uur rijdt), games op je werk (speel je wegwijs door de bedrijfssystemen), games in de klas (aardrijkskunde met Bori de geoloog), games in de wachtkamer van de huisarts (leer gezond te leven) en vanaf 2007 ook games in WINMAG!? Serious gaming is nut én fun. Let’s play.

“Mevrouw, meneer, wacht even, u vergeet uw dossier!” De verpleegkundige komt achter ons aangerend met een pak papier in haar hand. Even later fietsen we van het ene Rotterdamse ziekenhuis naar het andere – van de specialist naar het onderzoek – met het patiëntendossier in een plastic tasje aan het stuur. Enige weken later zitten we weer bij de specialist. Zijn notities maakt hij op een kladje, want het dossier ligt nog in het andere ziekenhuis… Onvoorstelbaar! Alsof de computer nog niet is uitgevonden schrijven artsen in een voor velen volstrekt onleesbaar handschrift hun aantekeningen in papieren patiëntendossiers.

“Papier hier”, roept Holle Bolle Gijs in de Efteling. Papier niet hier, dacht ik toen ik bij, mijn huidige werkgever kwam werken, met kantoren op verschillende locaties. Want ik zag de bui al hangen: zit je lekker in Rotterdam te werken heb je net die map nodig die in Nieuwegein in de kast staat. Mijn devies: al mijn werk in één tas, altijd alles bij de hand. Aantekeningen krabbel ik nog wel op een kladblok. Een notebook leidt af, denken veel mensen. Alsof papier geen afleiding is! Kijk eens hoeveel poppetjes en abstracte amateurkunst op de kladblokken verschijnen tijdens vergaderingen. Maar ik tik mijn notities zo snel mogelijk over. En alle andere platte zaken (folders, visitekaartjes, brieven, interessante artikelen) gaan direct door de scanner. Mijn kast op kantoor in Nieuwegein is gevuld met wat boeken, mijn voorraad visitekaartjes en vooral heel veel lucht.

Ben jij ook toe aan het ‘paperless office’, dan volgt hier het stappenplan: koop een snelle (bulk)scanner met goede OCR-tekstherkenning en installeer Google of Copernic Desktop om in razend tempo alle documenten terug te kunnen vinden.

En investeer in de snelle laserprinter, want het meeste leesplezier heb je, helaas voor het milieu, nog altijd mét papier.

Schokkend nieuws op de voorpagina van de Automatisering Gids van 30 juni: “India heeft tekort aan IT’ers”. Het tekort, waarvan ook in China en de Filippijnen de eerste tekenen zichtbaar worden, bedreigt de groei van outsourcing in Azië. Geen nood, dan gaan we toch crowdsourcen.

De klant koopt. Maar hij kan veel meer voor je bedrijf betekenen, want klanten barsten van de innovatieve ideeën waar je met de wildste brainstormsessie niet op komt. Neem het nu zo populaire kitesurfen: plankzeilen met een vlieger. Het waren vooruitstrevende surfers die op het idee kwamen en zelf hun materiaal klusten. Pas later kwamen de bekende surfnamen op het toneel.

Internet is een subliem kanaal om met je klanten in contact te blijven, van simpele poll tot enquête, forum, chat room, company blog, wiki en meer. Er zijn vele inspirerende voorbeelden op internet van bedrijven die hun klanten aansporen met ideeën te komen, zoals Flickr: “We’re betting that as you use Flickr you’ll come up with all sorts of “Ooooh, if only Flickr did that!” or “I can’t believe that they’ve missed this!”. Rather than let all your great ideas go to waste, why not post them here?” Werkt dat? Op het moment van schrijven lopen er 7494 discussies op www.flickr.com/forums/ideas. Vorig jaar hield grootgrutter Albert Heijn de Winkelkampioenschappen. Door op www.ah.nl/winkelkampioenschappen tips te geven voor hun eigen winkel konden klanten een minuut gratis winkelen winnen. Resultaat: meer dan 50.000 reacties.

En waarom zelf een website maken als je doelgroep dat ook kan? Wikipedia is natuurlijk het bekendste voorbeeld. NRC heeft een wikisite over de Europese Grondwet (wethepeople.nrc.nl) en 3voor12 van de VPRO laat de gemeenschap popgeschiedenis schrijven (3voor12wiki.vpro.nl). De massa weet altijd meer dan een redactie en werkt bovendien voor nop.

Een enorm inspirerend voorbeeld is Threadless. Volgens de bedenkers een continue ontwerpwedstrijd, maar in wezen een uitgekiend bedrijfsconcept dat ontwerp en marketing uitbesteed aan de massa. Ontwerpers van over de hele wereld posten hun ontwerp voor een T-shirt , de community (300.000 leden) oordeelt en de beste ontwerpen uitgevoerd en verkocht. Alles via de website. Ook de marketing wordt uitbesteed aan de massa. Een foto van jezelf met t-shirt is één punt waard, goed voor anderhalve dollar korting in de webshop. Een doorlink vanaf je eigen website naar Threadless resulterend in een aankoop levert twee punten op. Perfecte marketing én aanzet tot meer aankopen.

Het concept is simpel, maar o zo geniaal. Klanten ontwerpen de producten en door ze zelf de beste ontwerpen te laten kiezen ben je bovendien verzekerd van een grote markt. Uitbesteding aan mensen die dat voor een prikkie, maar vol enthousiasme doen. De massa als bron van innovatie: crowdsourcing.

We hadden een Maserati voor de deur staan, maar deden er boodschappen mee. We hadden een multifunctionele Leatherman in onze zak zitten, maar gebruikten hem als zakmes. We hadden een wereldwijd netwerk, maar gebruikten het als teletekst en snelle postbode. Domme volgzame schapen die we zijn. Het begon allemaal in 1981: 25 jaar geleden verscheen de Xerox Star Information System 8010 op de markt: de eerste computer waarin de bureaubladmetafoor werd toegepast, later grootgemaakt door Apple en nog weer later Microsoft. Elektronische documenten werden voortaan bewaard in mappen en weggegooid in de prullenbak. Nog altijd is de metafoor ongekend populair. Wie denkt er bij het woord bureaublad nog aan een grote plank met vier poten?

Handige metafoor
In de jaren dat ik computercursussen gaf heb ik gezien hoe handig zo’n metafoor is. Een ingewikkeld ding als de computer wordt op slag bekend terrein, de bekende wereld in een andere vorm. Maar de metafoor heeft ook veel schade aangericht. Geïnspireerd door de kopie van onze werkkamer probeerden we ook de rest van ons dagelijks leven te kopiëren. Internet, onze virtuele wereld, werd zo een kopie van de tastbare wereld. De brochure werd een website, de winkel op de hoek een webshop, de brief een e-mail. Handig, maar weinig spectaculair. Blind gingen we ervan uit dat de beperkingen in onze tastbare wereld ook golden voor internet. We vergaten echter dat in de virtuele wereld onmogelijkheden mogelijkheden werden. Door onze oogkleppen zagen we niet de talrijke kansen die internet ons bood. We hadden een netwerk waar honderden miljoenen mensen rondhingen, maar gingen liever onze individuele gang, ontwikkelden liever onze kennis zelfstandig en hielden slechts virtueel contact met de mensen die we in het echte leven hadden ontmoet.

Zeepbel
Het is dan ook niet zo vreemd dat enkele jaren geleden de internetzeepbel barstte. Vele bedrijven gingen failliet en op de beurs gingen miljarden euro’s gingen in rook op. We kwamen erachter dat internet eigenlijk weinig nieuws bood boven wat we al kenden, dat de economische wetten nauwelijks veranderd waren, omdat we een kopie hadden gecreëerd. Internet was de hype voorbij, werd gewoontjes. Gelukkig bood een fanatieke gemeenschap halsstarrig weerstand tegen de bureaubladdoctrine. Op kleine zolderkamertjes waren vele internetadepten wars van conventies. De Open Source-community en kleine innovatie bedrijfjes zagen wél de grote kansen. Zij waren zo slim het bureaublad, het metafoordenken, achter zich te laten en écht nieuwe dingen te doen. Zij stelden niet de techniek, maar de gebruiker centraal. Zij ontwikkelden toepassingen waar we werkelijk op zaten te wachten. Zij ontwikkelden toepassingen die wél gebruik maken van de kansen die internet biedt. Zij ontwikkelden wat Web 2.0 is gaan heten: geen nieuwe technologie, geen nieuw netwerk, maar een radicaal nieuwe denkwijze.

Web 1.0
Web 1.0 kende een duidelijke scheiding tussen producent en consument. Bedrijven produceerden informatie en particulieren konden die via internet raadplegen. Het is de rolverdeling zoals we die van de tastbare wereld kennen, maar die met de opkomst van Web 2.0 totaal overhoop is gehaald. Iedereen is tegelijkertijd producent én consument van informatie, we zijn ‘prosumers’ geworden. De meest succesvolle websites zijn het werk van communities, het resultaat van een gezamenlijk en oneindig creatieproces. Denk aan weblogs (het delen van nieuws en opinies), Wikipedia (delen van kennis), BitTorrent (delen van bestanden), Flickr (delen van foto’s) en del.icio.us (delen van favorieten). Stuk voor stuk razend populair, omdat ze optimaal gebruik maken van de kracht van internet. Internetters bundelen hun kracht en zijn samen sterker dan een individu ooit kan zijn. Kennis, vaardigheden en ervaringen worden zo optimaal benut. Particulieren spelen momenteel de hoofdrol in Web 2.0, maar ook voor MKB-ondernemingen liggen er kansen. Niet alleen voor de hippe internetbedrijven, maar juist ook voor bedrijven die van de nieuwe toepassingen kunnen profiteren. Onderzoeksinstituut EIM wees al in 2000 op het belang van samenwerking op internet door MKB-ondernemers in een economie waarin innovatie, flexibiliteit en snelheid essentieel is om te groeien. Web 2.0 biedt eindelijk de mogelijkheden, zowel om partners te vinden als om samen te werken.

Web 2.0
Tijdrovende en vermoeiende netwerkbijeenkomsten met een hapje en een drankje? Dankzij websites als linkedIn.com en openbc.com zijn ze overbodig. Netwerken kun je uitstekend, zelfs beter, via internet. En via websites als thinkfree.com,
rallypoint.com, basecamphq.com, campfirenow.com, writely.com en vele anderen is samenwerken op afstand veel eenvoudiger en vooral intuïtiever geworden. Niet langer wordt kennis door individuen ontwikkeld en gedeeld, maar gezamenlijk. Niet langer hoeven we onze documenten in persoonlijke mappen te stoppen. In plaats daarvan geven we met ‘tags’ (trefwoorden) de essentie van de kennis weer. Zo is deze later veel eenvoudiger terug te vinden. Web 2.0 schept zo op een intuïtieve en gebruiksvriendelijke manier orde in de chaos. Eindelijk. Web 2.0 is geen trend, geen toekomstbeeld, maar de huidige realiteit. Web 2.0 leeft. Doe je oogkleppen af en vergeet het bureaublad. Leve de community, leve de chaos, leve de intuïtie. Leve Web 2.0!

8:45 uur. Na bijna anderhalf uur file rijden tussen Rotterdam en Utrecht installeer ik mij met een grote mok koffie aan mijn bureau. Hoewel, mijn bureau… Vanochtend is deze flexplek mijn stekje. Notebook uit de tas, muis aansluiten, Windows opstarten en hard aan de slag. Oei, bijna vergeten in te loggen op de telefoon.

9:15 uur. De telefoon gaat. Nog voor het toestel voor de tweede keer ‘rinkelt’ verschijnen alle gegevens van de beller, waaronder eerdere correspondentie, rechtstreeks vanuit het CRM-systeem op het scherm van mijn notebook. Snel scan ik de laatste e-mails om mijn geheugen op te frissen en de klant optimaal te kunnen helpen.

11.00 uur. Outlook herinnert me aan de conference call die ik zou hebben met enkele collega’s op de vestigingen in Rotterdam en Groningen en een collega op een grote beurs in Duitsland. Enkele muisklikken zijn voldoende om mijn gesprekspartners aan de lijn én in beeld te krijgen. Zonder kosten!

13.30 uur. Hoog tijd om naar een klant te gaan om te praten over de mogelijkheden van Voice over IP binnen zijn bedrijf. En alweer vergeet ik de telefoon door te schakelen naar mijn mobiel.

16:00 uur. Een interessant gesprek gehad. Ik rijd naar huis om de ergste files te vermijden en de laatste anderhalf uur van de werkdag thuis te werken. Via een VPN kan ik in alle systemen en met de softphone op mijn notebook ben ik gewoon op mijn eigen ‘vaste’ nummer te bereiken, alsof ik op kantoor zit.

De hype voorbij
Het is nog toekomstmuziek, maar niet lang meer. Nog dit jaar zullen alle vestigingen van Syntens overstappen op Voice over IP. Het hoofdkantoor en de vestiging Utrecht, samengebracht in het in november geopende Innovatiehuis in Nieuwegein, maken al gebruik van deze technologie. Door in te loggen op de IP-telefoon op het bureau is elke adviseur op zijn eigen nummer te bereiken, ongeacht waar hij zich in het gebouw bevindt. En in de toekomst ongeacht op welke vestiging hij zich bevindt en zelfs ongeacht of hij thuis zit of zelfs in het buitenland. Zolang er maar een snelle internetverbinding aanwezig is. Syntens is een voorloper met VoIP, maar zeker niet de eerste organisatie in Nederland die het vaste net achter zich laat liggen. VoIP is de pioniersfase al lang voorbij. Het zijn meer dan alleen (in marketingtermen) de ‘innovators’ die zich met bellen via internet bezig houden. Volgens onderzoeksbureau MarketCap maakte afgelopen januari al één op de zes bedrijven in Nederland met 50 werknemers of meer gebruik van VoIP. Zelfs KPN gaat nog dit jaar overstag. Futurologen van BT (voorheen British Telecom) verwachten dat in Engeland in 2009 het laatste traditionele PSTN-gesprek wordt gevoerd. Let wel: dat is al over drie jaar! Hoog tijd om eens te onderzoeken welke voordelen Voice over IP voor jouw bedrijf biedt, want ook voor het MKB wordt VoIP snel aantrekkelijk. Hard- en software worden in rap tempo goedkoper en meer en meer aanbieders bieden VoIP aan op ASPbasis; een wat hoger vast bedrag per maand, maar een lage initiële investering.

Kosten of kansen
“Wie nog traditioneel belt is gek en een dief van zijn eigen portemonnee,” schreeuwen vele aanbieders van de daken. “Kom snel kosten besparen!” Vaak springt het kostenaspect als eerste voordeel van VoIP in het oog: gratis onderling bellen, geen apart netwerk meer voor spraak en efficiënter werken door een slimme koppeling tussen telefonie en pc. Maar VoIP alleen gebruiken om kosten te besparen is een veel te beperkte benadering. Veel interessanter is je af te vragen hoe je door VoIP meer kunt verdienen: Geef je bedrijf een gezicht door webcams te gebruiken. Geef elke werknemer zijn eigen telefoonnummer, zodat de klant van irritante in-de-wacht-muziekjes blijft verschoond. Koppel telefonie aan het CRM-systeem, zodat je de klant direct kunt helpen zonder hem eindeloos langs allerlei afdelingen te sturen. Bedenk daarbij dat VoIP geen losstaande technologie is, maar pas echt tot bloei komt als je haar volledig integreert in de organisatie. De mogelijkheden zijn bijna eindeloos en met een beetje creativiteit de kansen ook. Aan het MKB de uitdaging om die kansen te pakken. Laat je verbeelding spreken en durf te dromen! Tip: een boel gele briefjes, een grote wand, een frisse blik van buiten het bedrijf en vooral de regel ‘Uitstel van oordeel’ doen wonderen.