Deze blogpost maakt deel uit van de serie Succesfactoren bij verandering en innovatie.

De ondernemer als belangrijkste aanjager

Verandering in de organisatie vergt vaak allereerst een verandering in het denken van de ondernemer. Binnen het MKB drukt de directeur – vaak ook eigenaar – een nadrukkelijke stempel op de organisatie. Verandering is slechts mogelijk als de ondernemer overtuigd is van de noodzaak. Maar eenmaal overtuigd is de ondernemer de belangrijkste aanjager van veranderingsprocessen.

Verandering in het denken van de ondernemer is een psychologisch proces. Mogelijke weerstanden bij een ondernemer zijn: conventionele denkpatronen, bezorgdheid om de organisatie, individueel belang, persoonlijke integriteit en onzekerheid.

Psychologische factoren voor individuele weerstand tegen verandering

Conventionele denkpatronen

Verandering of innovatie druist vaak in tegen bestaande opvattingen over de manier van werken in de markt, de manier van het organiseren van interne processen en de stijl van leiderschap. Bestaande ideeën, die vroeger tot succes leidden, moeten worden vervangen door nieuwe ideeën. Het doorbreken van deze bestaande denkkaders is echter een moeizaam proces en daarmee een grote barrière in de verandering van het denken van de ondernemer.

Bezorgdheid om de organisatie

De ondernemer is in dit geval niet overtuigd dat de innovatie leidt tot meer succes en maakt zich zelfs zorgen of de nieuwe ideeën niet schadelijk zijn voor de prestaties van de organisatie. Deze bezorgdheid zou het gevolg kunnen zijn van een focus op de korte termijn, omdat innovatie op korte termijn investeringen vraagt die zich niet direct uitbetaalt.

Individueel belang

Kan zeker een grote factor zijn bij organisatieveranderingen, maar lijkt voor een ondernemer minder relevant, omdat de bestaande positie binnen het bedrijf, status, autoriteit en beloning bij de ondernemer niet het geding is.

Persoonlijke integriteit

Verandering, een nieuwe weg, is een mogelijke aantasting van de persoonlijke integriteit. De verandering kan worden gezien als kritiek op het beleid van de afgelopen jaren en kan het zelfbeeld schaden. Het vormt daarmee een grote barrière.

Onzekerheid

Mensen houden in het algemeen van een stabiele zekere omgeving. Het is een algemene weerstand tegen verandering: “we know what we have, but do not know what we get”.

Van ondernemer naar organisatie

In deel 2 van deze serie ga ik in op veranderingen in de organisatie, te beginnen met een overzicht van zeven succesfactoren.

Bronnen

Bakker, R. (2005). Innoveren Door Open Ogen. Afstudeerrapport Industrieel Ontwerpen TU Delft.

Holt, K. (2004). Market Oriented Product Innovation. A Key to Survival in the Third Millennium. Boston: Kluwer Academic Publishers.

Remco Bakker