Succesvol ondernemen is enorm complex stelsel van samenhangende delen, maar de essentie ligt in een ijzersterk, maar vrij simpel concept. Dit concept noemt Jim Collins ‘hedgehog concept‘, oftewel het egelprincipe. Bij veel creatieve bedrijven die ik begeleid is strategie een belangrijk aandachtspunt: wat is je ambitie, je beeld van de toekomst en hoe kom je daar? Een heldere strategie helpt je om keuzes te maken in welke activiteiten je wel en niet oppakt en waaraan je je schaarse middelen (tijd en geld) besteedt. Het egelprincipe is een waardevol fundament voor deze strategie.

Parabel van de egel en de vos

Jim Collins deed onderzoek naar de overeenkomsten van echt succesvolle ondernemingen en beschreef zijn conclusies in het boek ‘Good to Great‘. Eén van de overeenkomsten tussen de ‘great companies’ is het egelprincipe. Dit principe vind zijn oorsprong in een essay van Isaiah Berlin, waarin hij de wereld opdeelt in egels en vossen: “The fox knows many things, but the hedgehog knows one big thing.”

Egel

“The fox is a cunning creature, able to devise a myriad of complex strategies for sneak attacks upon the hedgehog. Day in and day out, the fox circles around the hedgehog’s den, waiting for the perfect moment to pounce. Fast, sleek, beautiful, fleet of foot, and craftly – the fox looks like the sure winner. The hedgehog, on the other hand is a dowdier creature, looking like a genetic mix-up between a porcupine and a small armadillo. He waddles along, going about his simple day, searching for lunch and taking care of his home.

The fox waits in his cunning silence at the juncture in the trail. The hedgehog, minding his own business, wanders right into the path of the fox. “Aha, I’ve got you now!” thinks the fox. He leaps out, bounding across the ground, lightning fast. The little hedgehog, sensing danger, looks up and thinks, “Here we go again. Will he ever learn?” Rolling up into a perfect little ball, the hedgehog becomes a sphere of sharp spikes, pointing outward in all directions. The fox, bounding toward his prey, sees the hedgehog defense and calls off the attack. Retreating back to the forest, the fox begins to calculate a new line of attack. Each day, some version of this battle between the hedgehog and the fox takes place, and despite the greater cunning of the fox, the hedgehog always wins.”

Bron: Collins, Jim (2001). Good to Great. New York, Harper Business, p. 90-91

Het egelprincipe

Uit het onderzoek van Collins bleek dat ‘great companies’ eigenlijk egels zijn – simpel en een beetje sjofel, die één ding erg zeker weten en daarbij blijven. De bedrijven uit de controlegroep (de minder succesvolle bedrijven) lijken meer op vossen – snel, mooi en geslepen, die heel veel dingen weten maar die deze niet integreren tot één geheel.

De kern van het Egelprincipe is waarin een organisatie de allerbeste zou kunnen worden en, net zo belangrijk, waarin ze niet de beste kan worden. Het gaat niet om wat een organisatie zou willen. Het Egelprincipe is niet een doel, een strategie of een intentie; het is een inzicht.

Het principe bestaat uit het overlappende deel van de volgende drie delen:

1. TALENT: Waarin ben je de allerbeste? Dit is meer dan een kerncompetentie. Een competentie bezitten betekent nog niet de capaciteit om de allerbeste te worden. Het omgekeerde geldt ook: er zijn zaken waarin je de beste kunt zijn, maar waarin je nog niet competent bent.
2. ECONOMIE: Op welke brandstof loopt jouw economische motor? Ga op zoek naar die ene standaardrekeneenheid die de brandstof is voor de economische motor (‘winst per x’ of ‘geldstroom per x’) zodat inzicht in de economie ontstaan.
3. PASSIE: Wat roept je hartstocht op?

Het egelprincipe

De kracht van het egelprincipe

Het egelprincipe is de essentie van je bedrijf en daarmee een leidraad voor belangrijke keuzes. Het helpt je een beter en sneller antwoord te geven op vragen als:

• Op welke markt richten we ons?
• Op welke kansrijke ontwikkelingen moeten we inspringen en welke laten we links liggen?
• Welke producten en diensten moeten we ontwikkelen?
• Met welke partners gaan we in zee?
• Welke vaardigheden moeten we ontwikkelen?
• Welke technologie en kennis moeten we vergaren of ontwikkelen?

Het ontdekken van de essentie van jouw bedrijf

Het definiëren van het egelprincipe van jouw bedrijf is niet een kwestie van een uurtje buffelen. De bedrijven die Collins onderzocht hadden er gemiddeld vier jaar voor nodig om hun egelprincipe helemaal scherp te krijgen. Collins stelt dat het ontwikkelen van het egelprincipe een continu proces is dat begint met het stellen van vragen. Waarin ben je de allerbeste? Op welke brandstof loopt jouw economische motor? En wat roept je hartstocht op? Discussieer hierover om tot scherpere antwoorden te komen en pas de antwoorden toe. Neem beslissingen op basis van het egelprincipe en evalueer de resultaten van die beslissingen om je egelprincipe aan te scherpen.

Ook op zoek naar de essentie van succes? Neem contact op met mij of met één van mijn Syntens collega’s.